U Sesalačkoj pećini, koja se nalazi u istoimenom selu blizu Sokobanje, otkrivena je nova vrsta gljive koja do sada nije bila poznata nauci. Otkriće je rezultat terenskog istraživanja koje je sprovedeno u julu 2024. godine, a u njemu su učestvovali istraživači sa Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, zajedno sa volonterima Sokobanjskog ekološkog društva.
Nova mikrogljiva je nazvana Gamsia batmanii, a inspiraciju za naziv su dobili od popularnog superheroja Betmena, kako prenosi portal Klima101. Ovaj naziv nije samo zanimljiv, već i simboličan, jer ukazuje na jedinstvenost ovog otkrića u svetu mikrobiologije.
Iako je istraživanje prvobitno bilo fokusirano na proučavanje populacije slepih miševa, tokom laboratorijskih analiza i DNK ispitivanja otkriven je organizam koji se značajno razlikovao od svih do tada opisanih vrsta. To je dovelo do potvrde da se radi o potpuno novoj vrsti gljive. Gamsia batmanii je pronađena na koži slepog miša evropskog dugokrilaša (Miniopterus schreibersii), koji je poznat kao stalni stanovnik Sesalačke pećine.
Sokobanjskog ekološkog društva naglašava da ova gljiva ne predstavlja opasnost ni za ljude ni za životinje. Njena uloga u ekosistemu pećine je od suštinske važnosti, jer je deo prirodnih procesa razgradnje i kruženja materije. Ovi procesi su ključni za održavanje ravnoteže u specifičnim ekosistemima kao što je pećinski.
Sesalačka pećina je već ranije bila poznata naučnoj javnosti kao važno porodiljsko sklonište za slepe miševe. Takođe, ovde je registrovana i lažna škorpija Neobisium deltshevi, koja se može pronaći samo na ovom mestu. Pored toga, stonoga Belbogosoma stribogi, koja se može naći samo u nekoliko jama u podnožju Rtnja, takođe je zabeležena u ovoj pećini.
Ova otkrića ukazuju na to koliko i prostorno mala staništa mogu imati izuzetan značaj za očuvanje biodiverziteta. Sokobanjskog ekološkog društva ističe da zaštita ovakvih staništa znači očuvanje složene mreže života koja se razvijala milionima godina. Ova vrsta očuvanja je bitna za održavanje ravnoteže u prirodi, kao i za očuvanje biološke raznovrsnosti koja je neophodna za zdravlje ekosistema.
Tim koji je zaslužan za ovo otkriće čine istraživači Željko Savković, Jelena Burazerović, Marija Jovanović, Sara Arsenijević i Miloš Stupar. Njihov naučni rad, u kojem je gljiva opisana, objavljen je u međunarodnom časopisu Microbiology Research, koji se fokusira na recenzirane radove iz oblasti mikrobiologije, uključujući istraživanja bakterija, gljiva i virusa, kao i njihove uloge u životnoj sredini.
Ovo otkriće ne samo da obogaćuje naše znanje o biodiverzitetu Srbije, već i otvara nova pitanja o ekološkim interakcijama unutar pećinskih ekosistema. Svako novo otkriće u oblasti mikrobiologije može imati dalekosežne posledice, ne samo za naučnu zajednicu, već i za razumevanje i očuvanje prirodnih staništa.
U zaključku, Gamsia batmanii predstavlja još jedan važan korak u istraživanju biodiverziteta Srbije i ukazuje na značaj očuvanja prirodnih staništa. Ova vrsta gljive, kao i mnoge druge, igra ključnu ulogu u održavanju ekološke ravnoteže i pruža mogućnosti za dalja istraživanja u mikrobiologiji i ekologiji. Očuvanje ovakvih jedinstvenih ekosistema je od suštinskog značaja za buduće generacije i za očuvanje prirodne baštine naše zemlje.
