Dubrovnik vec skoro deset godina sistematski resava jedan od najvećih izazova savremenog turizma – kako ostati atraktivna i trazena destinacija, a istovremeno sprečiti da ga sopstvena popularnost preoptereti. Tokom tog perioda, gradske vlasti su prešle sa hitnog rešavanja problema prekomernog turizma na njegovo dugoročno i održivo upravljanje. Od početka godine do sredine jula, Dubrovnik je zabeležio gotovo 650.000 dolazaka i oko dva miliona noćenja. Među najbrojnijim gostima su turisti iz Velike Britanije, Sjedinjenih Američkih Država, Francuske, Nemačke, Poljske, Irske, Španije, Kanade i Australije, dok grad ostaje veoma privlačan i domaćim posetiocima.
Izazov nije kako privući turiste, već kako obezbediti održiv razvoj turizma uz zaštitu kulturno-istorijskog nasleđa i očuvanje kvaliteta života lokalnog stanovništva. Gradonačelnik Dubrovnika, Mato Franković, naglašava da je važno kako su dolasci raspoređeni tokom dana i nedelje. Turizam se godinama razvijao bez jasne strategije i koordinacije, a ranije su u jednom danu uplovili pet ili šest kruzera, što je dovelo do preopterećenja.
Franković je od 2017. godine na čelu grada i veliki deo svoje strategije zasnovao je na inicijativi „Poštuj grad“ (Respect the City – RtC). Ova inicijativa podstiče poštovanje prema gradu od strane građana, radnika i posetilaca. Tokom decenije, istorijsko jezgro Dubrovnika našlo se pod velikim pritiskom zbog porasta broja posetilaca, što je rezultiralo gužvama tokom letnjih meseci.
Umesto da turizam posmatraju kao jedinstvenu celinu, gradske vlasti danas upravljaju kroz više definisanih segmenata – kruzerski turizam, jednodnevne posete i goste koji ostaju na noćenju. U okviru inicijative „Poštuj grad“, u dubrovačku luku istovremeno mogu da uplove najviše dva kruzera sa ukupno do 4.000 putnika, čime se obezbeđuje duži boravak brodova i ravnomernije raspoređivanje posetilaca.
Podaci Lučke uprave pokazuju da kruzerski turizam beleži stabilan rast, a do kraja 2026. godine očekuje se više od 661.000 putnika. Inicijativa se ne odnosi samo na kruzerske goste, već i na jednodnevne posetioce. Autobuski prevoznici su obavezni unapred rezervisati termin dolaska, čime se ravnomernije raspoređuju dolasci tokom dana.
Dubrovnik Pass kartica, namenjena gostima koji ostaju duže, ne služi samo kao ulaznica za muzeje, već i kao alat za upravljanje turističkim tokovima. Gradske vlasti se oslanjaju na analizu podataka prilikom kreiranja turističke politike, a u Starom gradu postavljeni su elektronski brojači prolaznika koji prate kretanje pešaka.
Franković smatra da u gradu i okolini još postoje brojna mesta koja turisti nedovoljno posećuju. Brdo Srđ, na primer, pruža spektakularan pogled na Stari grad i Jadransko more. Umesto novih turističkih atrakcija, prioritet je podstaknuti posetioce da bolje upoznaju postojeće ponude.
Planovi za budući razvoj uključuju prenamenu nedovoljno razvijenih turističkih zona u stambene komplekse za lokalno stanovništvo. Teme poput kratkoročnog najma postaju sve veći izazov, jer potiskuju stanovnike i menjaju karakter gradova. Franković ističe da su gradovi širom Evrope suočeni s ovim problemima, a Dubrovnik aktivno razmenjuje iskustva sa sličnim gradovima.
Cilj nije da Dubrovnik postane veći, već da zadrži svoj prepoznatljiv identitet. Franković se nada da će budući razvoj doneti rešenja za pristupačno stanovanje i očuvanje života u gradu. Na kraju, on želi da Dubrovnik ostane isti i za 30 godina, sa očuvanim istorijskim nasleđem i čistim morem.
