U Francuskom institutu u Beogradu, francuski pisac Olivije Gez predstavio je svoju knjigu – esej pod nazivom „Pohvala izmicanju“, koja je nedavno prevedena na srpski jezik. Autor u svom delu istražuje kulturu fudbala i dribling kao oblik društvene i kulturne inteligencije, povezujući ga sa širim pitanjima slobode i prevazilaženja ograničenja. Knjigu je na srpski jezik preveo Stefan Piper, a objavila je izdavačka kuća FMK knjige 2024. godine, uz podršku Francuskog instituta u Srbiji.
Fudbal i književnost, kako kaže Gez, imaju mnogo zajedničkog. Ova dva sveta dele uzvišenost, igru, emocije, umetnost, slobodu, radost, strast i stil. U svom eseju, Gez se fokusira na dribling, koristi Brazil kao primer i istražuje poeziju kralja sportova. Esej počinje potresnom pričom o smrti i sahrani jednog od najboljih brazilskih fudbalera, Manea Garinče.
Garinča je bio opisan kao najgenijalniji dribler u istoriji, a Vinicijus de Moraes, poznat kao pesnik bosa nove, nazvao ga je „anđelom sa krivim nogama“. Nažalost, Garinča je umro mlad, sa samo 49 godina, a njegov život je bio ispunjen usponima i padovima. Gez u knjizi ističe Garinčin talent, ali i njegove demonske borbe sa alkoholizmom i lošim navikama, koje su na kraju dovele do njegove smrti od ciroze jetre.
Kada je upitan o svom favoritizmu na Svetskom prvenstvu u fudbalu, Gez je naveo da navija za Francusku, ali i za Argentinu, zbog načina na koji igraju fudbal. Njegov opis Garinče kao genijalnog, ali i propalog idola, osvetljava složenost ličnosti koja se često ne vidi na terenu.
Na promociji knjige, pisac je govorio o dubokoj povezanosti između istorije, književnosti i fudbala, naglašavajući svoju ljubav prema tim oblastima. Iako je kao mali zavoleo fudbal i istoriju, shvatio je da mu više prija pisanje. Uspostavlja vezu između driblinga i kulturnih korena, objašnjavajući kako se dribling razvio u Brazilu, gde su prvi crni igrači koristili ovu tehniku da izbegnu kontakt sa belim odbrambenim igračima.
Dribling, kako Gez objašnjava, nije samo fizički pokret; on uključuje emocije i strast. To je umetnost koja zahteva kreativnost i tehniku, a na terenu se često može videti kao ples. Autor se osvrće i na sudbinu mnogih velikih fudbalera, uključujući Dijega Maradonu, koji su doživeli uspehe na terenu, ali su se suočili sa brojnim izazovima van njega.
Olivije Gez nije prvi put u Beogradu; ističe da voli naš narod i zemlju. Njegova povezanost sa Jugoslavijom dolazi delimično iz porodične istorije, jer je njegov otac neko vreme boravio ovde. Tokom promocije, Gez je izrazio nostalgiju za nekadašnjim fudbalom, naglašavajući da je današnja igra previše komercijalizovana i da su emocije često izgubljene.
Nekoliko sati nakon promocije svoje knjige, Gez je bio gost beogradske MTS dvorane, gde je prikazan film po njegovom romanu „Nestanak Jozefa Mengelea“. Ova priča istražuje život Mengelea nakon Drugog svetskog rata i njegove pokušaje da se sakrije u Argentini, dok ga neprestano progone lovci na naciste.
Olivije Gez je stručnjak za književnost Centralne Evrope i Balkana, a njegova karijera uključuje predavanje na Prinston univerzitetu. Rođen je 1974. godine u Strazburu i školovao se na prestižnim institucijama kao što su Institut političkih nauka u Strazburu i Londonska škola ekonomije. Njegovo književno stvaralaštvo obeleženo je interesovanjem za savremenu istoriju i političke podele u Evropi.
Kroz svoje delo, Gez uspeva da spoji ljubav prema fudbalu, književnosti i istoriji, osvetljavajući njihov uticaj na kulturu i društvo. Njegova „Pohvala izmicanju“ nije samo esej o fudbalu, već i duboka refleksija o ljudskoj prirodi, strastima i borbama koje nas definišu.
