Savo Štrbac, predsednik Dokumentaciono-informativnog centra „Veritas“, pozvao je porodice i srodnike nestalih da se obrate nadležnim institucijama, kao što je Crveni krst, sa zahtevima za traženje i da prilože uzorke krvi potrebne za DNK identifikaciju posmrtnih ostataka onih koji su stradali tokom i nakon hrvatske vojne akcije „Oluja“. Sukobi na prostoru bivše Jugoslavije i operacije etničkog čišćenja u Hrvatskoj od strane hrvatskih vlasti traju više od tri decenije, a još uvek se kao nestali vode oko 10.000 osoba iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine (BiH), Kosova i Metohije (KiM), kao i nešto iz Slovenije.
Prema rečima Štrpca, na ovom području, koje je nekada bilo deo zajedničke države, postoji više od 4.000 ekshumiranih posmrtnih ostataka koji nisu identifikovani. Identifikacija ovih posmrtnih ostataka mogla bi značajno smanjiti broj nestalih, budući da se sada identifikacije vrše na osnovu DNK analiza koje se uzimaju od živih rođaka.
Nakon vojnih operacija „Bljesak“ i „Oluja“, Srbi proterani iz Hrvatske su se raselili širom sveta. Mnogi su prijavili nestale tokom postojanja Republike Srpske Krajine, koja je imala svoje organe, uključujući Crveni krst. Međutim, kao nepriznata država, njeni organi su takođe bili nepriznati, što je otežalo proces prijavljivanja nestalih. Štrbac objašnjava da svi koji su u ratu izgubili nekoga, a još nisu dobili posmrtne ostatke, treba da provere da li su prijavili nestale na pravom mestu i da li su otvorili zahteve za traženje, kao i da li su dali uzorke krvi za DNK analize.
Uoči godišnjice masovnog egzodusa Srba iz Hrvatske, koji je započeo 4. avgusta 1995. godine, Štrbac ističe važnost zajedničkog pristupa svakog naroda prema događajima iz devedesetih kako bi se postiglo pravo pomirenje. Na taj dan, hrvatska vojska je pokrenula ofanzivu na područjima Banije, Like, Korduna i severne Dalmacije, što je dovelo do proterivanja više od 220.000 Srba iz Krajine. Tokom „Oluje“, poginulo je ili nestalo 1.943 ljudi. Ova godišnjica će biti obeležena u Mrkonjić Gradu 4. avgusta.
Štrbac dodaje da oni koji nisu podneli zahtev mogu to učiniti preko Međunarodnog komiteta Crvenog krsta ili nacionalnih ogranaka Crvenog krsta, gde će dobiti sve potrebne informacije. Proces podnošenja zahteva je jednostavan, potrebno je popuniti formular i, ako već nisu, dati uzorak krvi. Ukoliko su uzorci već dati, treba proveriti da li ima dovoljno referentnih uzoraka, jer u nekim slučajevima može doći do potrebe za ponovnim uzimanjem uzoraka od članova porodice.
U svetlu ovih događaja, važno je pružiti podršku porodicama koje tragaju za svojim nestalim voljenima i omogućiti im da dobiju odgovore koji su im potrebni. DNK analize su postale ključan alat u identifikaciji posmrtnih ostataka, ali proces zahteva aktivno učešće porodica i saradnju sa relevantnim institucijama.
Pored toga, Štrbac naglašava da je neophodno da se društvo suoči sa prošlošću i da se razvije zajedničko razumevanje događaja iz devedesetih godina, kako bi se ostvarilo trajno pomirenje i kako bi se omogućila bolja budućnost za sve narode koji su pogođeni sukobima. Ove inicijative su ključne za obeležavanje sećanja i pružanje pravde za sve žrtve, bez obzira na nacionalnost.
