Tim astrofizičara sa Univerziteta u Oregonu nedavno je otkrio jednu od najenergetskijih i najmoćnijih sila u svemiru, potencijalno čak i do 100 biliona puta snažniju od Zvezde smrti iz filmova „Ratovi zvezda“. Ova supermasivna crna rupa, koja je tokom poslednje četiri godine proizvodila više energije nego legendarno oružje iz popularne kulture, rezultat je raspadanja zvezde koja je imala izuzetne rezerve energije.
Prema istraživanju koje je sprovela astrofizičarka Iveta Sendes, ova crna rupa emituje ogromne količine radio-talasa, a naučnici očekuju da će ta emisija ostati snažna i tokom naredne godine, s vrhuncem koji se predviđa za 2027. godinu. Ovaj fenomen je povezan sa događajima poznatim kao plimni poremećaji, kada se zvezde previše približe crnim rupama i budu rastrgnute njihovim gravitacionim poljem, ali ne pređu tačku bez povratka.
Sendes je istakla da je teško setiti se sličnog fenomena koji bi se razvijao ovako snažno tokom dužeg vremenskog perioda. Uobičajeno je da crne rupe emituju energiju nakon što rastrgnu zvezdu, ali je izuzetno neuobičajeno da to čine i nekoliko godina kasnije sa tako značajnom snagom. Ova nova crna rupa, označena kao AT2018hyz, dobila je nadimak Jetty McJetface, a njen mlaz svetlosti je uporediv sa gama-zracima.
U 2018. godini, Sendes je prvi put otkrila ovaj plimni poremećaj, ali je na njega obratila veću pažnju 2022. godine, kada je crna rupa nastavila da emituje veliku količinu energije. Od tada, energija koja se emituje povećana je čak 50 puta u poređenju sa 2019. godinom, a zračenje izlazi u obliku usmerenog mlaza.
Fenomen „špagetifikacije“, koji je popularizovao fizičar Stiven Hoking, opisuje proces kada gravitaciona sila crne rupe rastrgne zvezdu, što dovodi do njenog izduženja u dugačke, tanke oblike. Ova pojava je poznata, ali je snaga emisije kod ove crne rupe izvan uobičajenih okvira.
Sendes nastavlja da prati ovu crnu rupu i istražuje mogućnost postojanja drugih sličnih crnih rupa koje su možda do sada bile previđene. Naučnici su uzbuđeni zbog potencijala otkrića novih fenomena koji bi mogli da pruže dodatne uvide u prirodu svemira i ponašanje crnih rupa.
Jedinstvenost ovog otkrića leži ne samo u količini energije koju crna rupa emituje, već i u načinu na koji se ta energija održava tokom godina. Ova istraživanja mogu značajno doprineti našem razumevanju ekstremnih fenomena u svemiru i potencijalnih implikacija za buduća istraživanja astrofizike.
