Naučnici su uz pomoć sistema teleskopa ALMA (Atakamski veliki milimetarski/podmilimetarski niz) napravili najdetaljniju mapu haotičnih oblaka gasa u središtu Mlečnog puta, što bi moglo otvoriti prozor ka drevnom svemiru, onakvom kakav je bio ubrzo nakon Velikog praska. Ova nova posmatranja obuhvataju strukture u rasponu od 650 svetlosnih godina oko centralne crne rupe Mlečnog puta, poznate kao Centralna molekularna zona (CMZ). Ovaj region sadrži veliki broj gustih oblaka molekularnog gasa i smatra se da verno prikazuje uslove koji su vladali u najranijim galaksijama u svemiru.
Na slici koju su naučnici objavili, Centralna molekularna zona okružuje supermasivnu crnu rupu Strelac A* i ima slične karakteristike kao guste i haotične galaksije ranog svemira. Ova slika je najveća koju je ALMA teleskop u Čileu ikada snimio, pokrivajući deo neba širok otprilike koliko tri puna Meseca. Ovaj ultradetaljan prikaz obuhvata sve, od džinovskih oblaka nadzvučnog gasa do pojedinačnih zvezda koje jure oko galaktičkog centra, otkrivajući neke „retke i zagonetne“ strukture koje prkose objašnjenju.
Preliminarni rezultati istraživanja ukazuju na neobična otkrića, među kojima se izdvaja struktura nazvana „Millimeter Ultra-Broad Line Object“ (MUBLO). Ovaj kompaktni objekat vidljiv je samo na milimetarskim talasnim dužinama svetlosti i inače je nevidljiv za rendgenske, infracrvene i radio-teleskope. MUBLO, ispunjen gasom koji se brzo kreće, pokazuje osobine slične aktivnim mladim zvezdama kakve se očekuju u galaktičkom centru, ali za sada njegove karakteristike ne odgovaraju nijednoj drugoj poznatoj strukturi u svemiru.
U kovitlacu oko supermasivne crne rupe Strelac A*, Centralna molekularna zona predstavlja veliku grupu maglina, vrtloga gasa i hiperaktivnih zvezda koje brzo nastaju i umiru. Ovaj region sadrži većinu gustog gasa u našoj galaksiji, oko 80 procenata, i smatra se najtoplijim, najgušćim i najturbulentnijim okruženjem u Mlečnom putu. Turbulentno kretanje molekularnog gasa podstiče formiranje zvezda u pojedinim delovima zone, dok su druge oblasti iznenađujuće prazne.
Astronomkinja Ešli Barns iz European Southern Observatory (ESO) istakla je da je ovo mesto ekstrema, nevidljivo našim očima, ali sada otkriveno u izuzetnim detaljima. Uz još snažnije teleskope koji se grade, ovo je tek početak istraživanja.
U okviru istraživanja nazvanog ACES (ALMA CMZ Exploration Survey), više od 160 naučnika iz 70 institucija širom sveta proučava misterioznu Centralnu molekularnu zonu. Tim je predstavio preliminarne rezultate u seriji od pet radova, objašnjavajući kako bi ovi rezultati mogli unaprediti razumevanje galaktičkog centra u narednim godinama. Proučavanjem različitih talasnih dužina svetlosti koju emituje gas u CMZ-u, istraživači su identifikovali više od 70 vrsta molekula koji se kreću kroz galaktički centar, uključujući jednostavne molekule poput silicijum-monoksida i složenije organske molekule, kao što su etanol i metanol.
